27 February 2011

XEM LÊN ĐỒNG TẠI L’ESPACE ( bài viết : Đoàn Đức Thành )

XEM LÊN ĐỒNG TẠI L’ESPACE 24 TRÀNG TIỀN QUÁ ĐÔNG

doanducthanh-KIẾN TRÚC VIỆT: Chiều nay (23-2-2011), mình đã có mặt tại L’Espace, 24 Tràng Tiền, Hà Nội trước 10 phút so với giờ khai mạc ghi trong giấy mời (17h). Đề phòng bất trắc, mình mang theo cả thẻ Nhà báo, đến nơi thấy ở dưới nhà đông quá, người đứng người đi, người ngồi uống cà phê, số đông ngồi bệt dưới đất, số thì đứng kín cầu thang lên tầng 2. Mình leo lên cầu thang tầng 2, ngỡ ngàng nhìn tấm biển ghi ở dưới chân cầu thang "hội trường đã kín". Hỏi ra mới biết mọi người đến đây để xem lên đồng. Mình cố lên đến cửa hội trường thì bắt gặp rất nhiều báo hình báo viết và rất đông người cầm giấy mời trên tay. Nói thế nào thì nói, anh chàng bảo vệ kiên quyết không cho ai ra và không cho ai vào: "nội bất xuất ngoại bất nhập". Đứng cầu cạnh mãi mỏi chân rồi cũng tự rút lui. Tất cả đều quay xuống xem trên màn hình, mà đông quá muốn nghe hay xem được cũng khó.

* Ngồi ở đây chẳng biết xem vào đâu nhưng vẫn ngồi.

* Chàng bảo vệ mặt lạnh như tiền (bìa bên phải).
* Ngồi chờ xem qua màn hình.
* Xem qua màn hình cũng không dễ.
* Nhiều người đi đứng lang thang một lúc rồi về.
* Giấy mời có cũng như không.



Như vậy là người Hà Nội cũng rất quan tâm đến đạo Mẫu và lên đồng, chứ đâu phải thờ ơ? 
Tôi đã tìm đọc nhiều tài liệu về đạo Mẫu và cũng xem lên đồng nhiều lần, chủ yếu là dân gian ở các đền chùa, hôm nay muốn xem một cách "chính thống" các giá hầu đồng do các nhà nghiên cứu tổ chức xem ra sao, có gì khác không để so sánh đánh giá, mê tín hay không mê tín, nên cấm hay không cấm, dư luận đang trái chiều hiện nay, nhưng không vào xem được, ý tưởng của mình không thành. Mình cũng không hiểu sao lại tổ chức một chương trình nhiều người quan tâm đến thế vào một nơi chật như  thế ? 



Hồi mình 5-6 tuổi đã mê xem bố lên đồng rồi, ngày ấy lên đồng chỉ là một sinh hoạt văn hóa truyền thống, lộc thánh chỉ là quả táo quả ổi, cái kẹo, nhiều lắm là phong oản bột, chẳng thấy tung tiền. Bây giờ mình theo dõi thấy khác xưa nhiều lắm, mỗi giá đồng hàng chục triệu, họ quan niệm càng bỏ ra nhiều tiền càng nhiều lộc nên nhiều người đầu tư vào lên đồng quá lớn, đến khuynh gia bại sản. Cũng vì thế nên những thanh đồng đã để lại nhiều điều tiếng chê bai của người đời. 
Hôm nay mình cũng gặp vợ chồng Nguyễn Huy Thắng, cháu Nhất chủ blog Matico, gặp các cháu phóng viên ở mấy báo, toàn những người không được vào hội trường.
Đành chụp một số hình ảnh không khí bên ngoài. Đồng thời cũng ghi lại chương trình hoạt động tối nay:

“Hơn bất kỳ một quyển sách khô cứng, một bức tranh hay một bức tượng nào, lên đồng là một bảo tàng sống động. Người Việt đã triển lãm nền văn hóa Việt Nam cho người Việt và người nước ngoài. Những người tham gia hầu đồng chính là những người quản lý nhà bảo tàng, những người bảo vệ cho văn hóa Việt Nam. Việc làm của họ đảm bảo cho các thế hệ tương lai vẫn sẽ tiếp tục có cơ hội được chiêm ngưỡng những khía cạnh khác nhau của văn hóa Việt Nam, mà chúng đang dần bị nhạt nhòa đi trong đời sống xã hội hàng ngày, chỉ còn hiện diện trong điện thần của đạo Mẫu”.(TS. Frank Proschan).

Nội dung chương trình:

Người thuyết trình: GS. TS Ngô Đức Thịnh - Dẫn chương trình: TS. Nguyễn Xuân Diện
Sau hội thảo có minh họa diễn xướng hầu đồng.

Phần 1:Thuyết trình
GS. Ngô Đức Thịnh (GĐ Trung tâm Nghiên cứu và bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam) sẽ nói về nguồn gốc, lịch sử và nền tảng văn hóa của Đạo Mẫu. Những đặc sắc và giá trị đặc biệt của Đạo Mẫu, cũng như những giá trị văn hóa đã lắng đọng và ngưng kết trong diễn xướng hầu đồng của Đạo Mẫu Việt Nam. Phần này, do Nguyễn Xuân Diện làm MC.

Phần 2: Minh họa diễn xướng hầu đồng
Hầu đồng. Gồm các giá đồng: 1- Ba giá Mẫu, 2- Trần Triều, 3- Quan Đệ Tam, 4- Quan lớn Tuần Tranh, 5- Chầu Đệ Nhị, 6- Chầu Bát, 7- Chầu Bé, 8- Chầu Thác Bờ, 9- Ông Hoàng Bảy, 10- Ông Hoàng Mười, 11- Cô Cam Đường, 12- Cô Bơ Thoải, 13- Cô Bé.


------------------------------------------------------------------------------
Bài viết : Nguồn từ BLOG thành viên Đoàn Đức Thành 

Nam Mô Đại Bi Hội Thượng Phật Bồ Tát (3 lần) Thiên Thủ Thiên Nhãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni. Nam mô hắc ra đát na đa ra dạ da. Nam mô a rị gia bà lô yết đế, thước bát ra da, bồ đề tát đỏa bà da, ma ha tát đỏa bà da, ma ha ca lô ni ca da, án tát bàn ra phạt duệ, số đát na đát tỏa. Nam mô tất kiết lật đỏa, y mông a rị gia, bà lô kiết đế thất phật ra lăng đà bà. Nam mô na ra cẩn trì hê rị, ma ha bàn đa sa mế, tát bà a tha đậu du bằng, a thệ dựng, tát bà tát đa, na ma bà tát đa[2]. na ma bà già, ma phạt đạt đậu, đát điệt tha. Án a bà lô hê, lô ca đế, ca ra đế, di hê rị, ma ha bồ đề tát đỏa, tát bà tát bà, ma ra ma ra, ma hê ma hê, rị đà dựng, cu lô cu lô yết mông, độ lô độ lô, phạt xà da đế, ma ha phạt xà da đế, đà ra đà ra, địa rị ni, thất Phật ra da, dá ra dá ra, mạ mạ phạt ma ra, mục đế lệ, y hê di hê, thất na thất na, a ra sâm Phật ra xá lợi, phạt sa phạt sâm, Phật ra xá da, hô lô hô lô ma ra, hô lô hô lô hê rị, ta ra ta ra, tất rị tất rị, tô rô tô rô, bồ đề dạ, bồ đề dạ, bồ đà dạ, bồ đà dạ, di đế rị dạ, na ra cẩn trì, địa rị sắt ni na, ba dạ ma na ta bà ha. Tất bà dạ ta bà ha. Ma ha tất đà dạ ta bà ha. Tất đà dũ nghệ thất bàn ra dạ ta bà ha. Na ra cẩn trì ta bà ha. Ma ra na ra ta bà ha. Tất ra tăng a mục khê da ta bà ha. Ta bà ma ha, a tất đà dạ ta bà ha. Giả kiết ra a tất đà dạ ta bà ha. Ba đà ma yết tất đà dạ ta bà ha. Na ra cẩn trì bàn đà ra dạ ta bà ha. Ma bà lị thắng kiết ra dạ, ta bà ha. Nam mô hắc ra đát na, đa ra dạ da. Nam mô a lị da bà lô kiết đế, thước bàn ra dạ ta bà ha. Án Tất Điện Đô Mạn Đa Ra. Bạt Đà Dạ, Ta Bà Ha.
Trong dòng tranh dân gian Hàng Trống có một bức tranh vô cùng nổi tiếng trong loại tranh thờ đó là "Ông Hoàng cầm quân".Bức tranh đã miêu tả một vị thánh đại diện cho một hàng trong Tứ Phủ đó là các Ông Hoàng hay Quan Hoàng.Cũng như hàng Quan Lớn ,các Ông Hoàng cũng đều là những hoàng tử hay danh tướng có tài giúp dân giúp nước nên được nhân dân thờ phụng . Hàng Ông Hoàng gồm:

01- Ông Hoàng Cả ( Thượng Thiên )
02- Ông Hoàng Đôi Thượng Ngàn ( Người Nùng )
05- Ông Hoàng Bơ Bắc Quốc
06- Ông Hoàng Tư
07- Ông Hoàng Năm
08- Ông Hoàng Bảy ( Bảo Hà )
09- Ông Hoàng Bát