13 December 2010

Chèo : Đào lý một cành ( Luyện năm cung )






ĐÀO LÝ MỘT CÀNH

trình bày :  NSƯT Thanh Bình  
( Luyện Năm Cung )

 Đây là điệu hát trong tích trò “ Trương Viên” khi được tiên dậy Thị Phương hát và vở  “ Từ Thức” vừa múa vừa hát. Bài hát có âm điệu của bài hát chầu văn dịu dàng, uyển chuyển, tính chất chữ tình, duyên dáng kín đáo tế nhị. Bài hát có thể dùng cho đơn ca nam, nữ hoặc đồng ca nữ. Dùng để thổ lộ tình cảm, ca ngợi quê hương đất nước. Bài hát gồm Trổ mở đầu, trổ thân bài, trổ nhắc lại 1,2,3

LỜI THƠ
Trổ mở đầu:
Đào lý một cành tơ trúc phím loan
Đêm nguyệt lặn sao tàn
Trổ thân bài:
Nàng rằng nàng ơi hỡi nàng
Đêm đêm nguyệt lặn sao tàn
Canh khuya chợt nhớ khách hồng nhan bên mình
Cây xanh thì lá cũng xanh 
Trổ nhăc lại 1:
Nàng rằng nàng ơi hỡi nàng
Cây xanh thì lá cũng xanh 
Tay đã vin được cành, thì hái lấy hoa 
Cung đàn tì bà ai khéo nẩy xang xế hồ xừ xang
Trổ nhăc lai 2:
Nàng rằng nàng ơi hỡi nàng
Cung đàn tì bà ai khéo nẩy xang xế hồ xừ xang
Long âm ngũ đối hồ xừ xang cống xang hồ
Anh thương cô nàng như lá đài bì
Trổ nhắc lại 3: 
Nàng rằng nàng ơi hỡi nàng
Anh thương cô nàng như lá đài bi
Ngày thì dãi nắng đêm thì dầm sương
Mối tơ vương ruột tằm vấn vít

KHI HÁT SẼ THÀNH
I Đào lý có i một í i i cành / này tơ trúc phím í i i loan / cứ / cứ đêm đêm í i ( xt2 ) nguyệt i / rằng nguyệt lặn bóng ông sao í i i tàn / sao tàn i / ì i i ( LK4 ) 
II Nàng / rằng nàng ơi i / ới / í i i hỡi í i i nàng / cứ / cứ đêm đêm í i ( xt2 ) nguyệt / rằng nguyệt lặn bóng ông sao í i i tàn / này canh ì khuya sực nhớ / đến khách hồng nhan í i bên í i i mình / chốn / chốn cây xanh ì i ì ( xt2 ) thời / như i lá í i / í xanh / í i i xanh là cùng / cùng xanh i / ì i i ( LK4 ) 
III Nàng / rằng nàng ơi i / ới / í i i hỡi í i i nàng / chốn / chốn cây xanh í i ( xt2 ) này thời i / i lá i cùng xanh nay đã í i vin / vin được ỉ cành thời lại i / hái lấy / i hoa cung đàn tì i bà ì i ( xt2 ) ai / khéo i nẩy í i / í xang / í i xế hồ xừ / xừ xang i / ì i i ( LK4 ) 
IV Nàng / rằng nàng ơi i / ới / í i i hỡi í i i nàng / cung / đàn / tì bà ì i ( xt2 ) ai khéo í i nẩy / í hồ sang long long âm nay ngũ ì / i đối hồ xừ / xang i / cống xang i hồ anh thương các cô i nàng ì i (xt2) thời / như ì lá i / í bi / í i bi đà đài / đài bi i / ì i i ( LK4 ) 
V Nàng / rằng nàng ơi i / ới / í i hỡi í i nàng / anh thương / các cô i nàng ì i ( xt2 ) thời như cái / i lá i đài bi ngày í / i thời mà dãi nắng nắng / i đêm / thời đêm / thời dầu i / sương cái / mối tơ vương ì i i ( xt2 ) ruột / con í i tằm cô vấn í i / vấn vít i / i i í i 



Luyện năm cung được trích trong vở chèo  " Súy vân giả dại "  được dựa theo làn điệu  Đào liễu một cành . Đoạn Sau khi thoát khỏi cuộc sống không hạnh phúc tại gia đình Kim Nhan nghe theo Trần Phương một tên sở khanh ong bướm Súy Vân  giả  dại để đê thoát khỏi nhà Kim nhan . Bước ra khỏi cuộc sống trước kia Súy Vân mong chờ một cuộc sống hạnh phúc sẽ đến với nàng . Đoạn trích  " Luyện Năm Cung "  nói lên khao khát nhỏ bé của người phụ nữ muốn được có một gia đình đầm ấm , được chăm sóc chồng , ngồi dệt lụa còn chồng đọc sách 
"  Chàng ơi em về nhà chẳng vui canh cửi tầm tang 
Tay xe chỉ thắm , chàng bình văn chương ...."






Chèo : Luyện Năm Cung 



Trình bày : NSUT Thúy Mùi 


Trình bày : NSUT Xuân Theo


Nam Mô Đại Bi Hội Thượng Phật Bồ Tát (3 lần) Thiên Thủ Thiên Nhãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni. Nam mô hắc ra đát na đa ra dạ da. Nam mô a rị gia bà lô yết đế, thước bát ra da, bồ đề tát đỏa bà da, ma ha tát đỏa bà da, ma ha ca lô ni ca da, án tát bàn ra phạt duệ, số đát na đát tỏa. Nam mô tất kiết lật đỏa, y mông a rị gia, bà lô kiết đế thất phật ra lăng đà bà. Nam mô na ra cẩn trì hê rị, ma ha bàn đa sa mế, tát bà a tha đậu du bằng, a thệ dựng, tát bà tát đa, na ma bà tát đa[2]. na ma bà già, ma phạt đạt đậu, đát điệt tha. Án a bà lô hê, lô ca đế, ca ra đế, di hê rị, ma ha bồ đề tát đỏa, tát bà tát bà, ma ra ma ra, ma hê ma hê, rị đà dựng, cu lô cu lô yết mông, độ lô độ lô, phạt xà da đế, ma ha phạt xà da đế, đà ra đà ra, địa rị ni, thất Phật ra da, dá ra dá ra, mạ mạ phạt ma ra, mục đế lệ, y hê di hê, thất na thất na, a ra sâm Phật ra xá lợi, phạt sa phạt sâm, Phật ra xá da, hô lô hô lô ma ra, hô lô hô lô hê rị, ta ra ta ra, tất rị tất rị, tô rô tô rô, bồ đề dạ, bồ đề dạ, bồ đà dạ, bồ đà dạ, di đế rị dạ, na ra cẩn trì, địa rị sắt ni na, ba dạ ma na ta bà ha. Tất bà dạ ta bà ha. Ma ha tất đà dạ ta bà ha. Tất đà dũ nghệ thất bàn ra dạ ta bà ha. Na ra cẩn trì ta bà ha. Ma ra na ra ta bà ha. Tất ra tăng a mục khê da ta bà ha. Ta bà ma ha, a tất đà dạ ta bà ha. Giả kiết ra a tất đà dạ ta bà ha. Ba đà ma yết tất đà dạ ta bà ha. Na ra cẩn trì bàn đà ra dạ ta bà ha. Ma bà lị thắng kiết ra dạ, ta bà ha. Nam mô hắc ra đát na, đa ra dạ da. Nam mô a lị da bà lô kiết đế, thước bàn ra dạ ta bà ha. Án Tất Điện Đô Mạn Đa Ra. Bạt Đà Dạ, Ta Bà Ha.
Trong dòng tranh dân gian Hàng Trống có một bức tranh vô cùng nổi tiếng trong loại tranh thờ đó là "Ông Hoàng cầm quân".Bức tranh đã miêu tả một vị thánh đại diện cho một hàng trong Tứ Phủ đó là các Ông Hoàng hay Quan Hoàng.Cũng như hàng Quan Lớn ,các Ông Hoàng cũng đều là những hoàng tử hay danh tướng có tài giúp dân giúp nước nên được nhân dân thờ phụng . Hàng Ông Hoàng gồm:

01- Ông Hoàng Cả ( Thượng Thiên )
02- Ông Hoàng Đôi Thượng Ngàn ( Người Nùng )
05- Ông Hoàng Bơ Bắc Quốc
06- Ông Hoàng Tư
07- Ông Hoàng Năm
08- Ông Hoàng Bảy ( Bảo Hà )
09- Ông Hoàng Bát